Europese verkiezingen en de kerken

De geschiedenis van Europa en die van de kerken in ons continent zijn nauw met elkaar verweven. Na eeuwenlang het toneel te zijn geweest van verbitterde godsdiensttwisten, kwam er in de 20ste eeuw een ommekeer. Steeds meer mensen gingen beseffen dat de geloof-waardigheid van het Evangelie sterk aan kracht inboet als kerken en Christenen elkaar onderling bevechten. Het continent dat door de eeuwen heen geteisterd was geweest door kerkelijke onenigheid werd nu de bakermat van oecumenische organisaties als de Wereldraad van Kerken en de Conferentie van Europese Kerken. Deze organisaties bestaan uit Protestanten, Anglikanen en Orthodoxen en zij werken, waar mogelijk, samen met de Rooms Katholieke Kerk. Het oprichten van oecumenische organisaties toont aan dat kerken en Christenen van verschillende achtergronden met elkaar kunnen samenwerken wanneer men zich concentreert op wat bindt in plaats van wat scheidt. Daarmee wil niet gezegd zijn dat alles in de oecumene ‘koek en ei’ is. Wel is de samenwerking een teken van respect voor elkaars integriteit en identiteit.

Eenzelfde geest van samenwerking over grenzen heen heeft geleid tot wat nu de Europese Unie is. Vele Christenen hebben in de loop der jaren bijgedragen tot het tot stand komen van de Unie en de EU heeft ons in de loop der tijd veel voordelen gebracht. Als ‘vredesproject’ kreeg de EU zelfs de Nobelprijs voor de vrede. De laatste jaren ligt de EU echter, in ons deel van Europa, onder vuur. De economische crisis is daar mede schuldig aan. Het grootste probleem is echter dat de EU lange tijd een vrij technisch en juridisch project is gebleven dat veraf lijkt te staan van de burgers. Het blijkt moeilijk zich te identificeren met ‘Brussel’ en met de politieke processen die zich daar afspelen. Het vertrouwen in het Europees experiment  neemt af. Mede om deze reden zien we in veel delen van Europa een ‘hernationalisering’ van politiek en publiek debat. Dit proces zal zich weerspiegelen in de uitslag van de verkiezingen voor het Europees Parlement welke in mei zullen plaats vinden. Het valt te verwachten dat eurosceptische politieke partijen veel stemmen zullen weten te vergaren.

Wat willen de kerken?

De komende verkiezingen voor het Europees Parlement vormen een goede gelegenheid voor de kerken in Europa om na te denken over wat zij verwachten van de Europese Unie. Vanuit hun eigen ervaring weten de oecumenische kerken in Europa dat verscheidenheid geen oorzaak voor verdeeldheid en twist hoeft te zijn. Wanneer verscheidenheid gepaard gaat met respect voor de identiteit van de ander, kan zij zelfs de eenheid versterken. De wereld is te sterk voor een verdeeld Europa. Vraagstukken als klimaatverandering, werkgelegenheid, en misdaadbestrijding kunnen beter op EU niveau worden aangepakt dan door individuele landen. Fijn stof en de opwarming van de aarde stoppen niet bij onze landsgrenzen. Wij leven in een Europa dat sterk beïnvloed is door Christelijke normen en waarden. Hierop moeten we voortbouwen. De EU is meer dan de Euro en de vrije markt. Europa heeft een ziel nodig. Dat betekent dat we een continent moeten zijn dat  pal staat voor de menselijke waardigheid, dat mensenrechten verdedigt, dat mensen verwelkomt die elders vervolgd worden, dat serieuze pogingen doet armoede uit te bannen, dat vrede en verzoening bevordert, en dat God’s schepping respecteert. Europa gaat de kerken aan. Wij hebben Europa nodig en Europa heeft  onze stem nodig.

Een aantal oecumenische organisaties heeft in meer detail uitgewerkt wat er van het nieuwe Europees Parlement wordt verwacht. Zie http://ecumenicalvoices2014.eu/

Rob van Drimmelen

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s