Nasrani: bekeer of sterf

nasrani-teken

Binnen een zeer korte tijd moet de wereld een omwenteling doormaken, waarvan niemand nog de consequenties kent. Maar de eerste slachtoffers zijn er wel. Uit de streek van Ninevé zijn een aantal zeer oude christelijke gemeenschappen verdreven. De ISIS heeft dat op haar geweten. Het is een goed geoliede islamitische organisatie met een rigide interpretatie van de sharia. Zij wisten een leger goed getrainde militanten op de been te brengen, die Noord Irak en delen van Syrie onder de voet liepen. Bij de verovering van Mosul, de beoogde hoofdstad van het kalifaat, was de boodschap aan de christenen, dat ze konden vertrekken, een ongekend hoge belasting moesten betalen, zich tot hun versie van de islam moesten bekeren of … de dood zouden sterven. De gemeenschap van deze christenen had dus geen andere keuze dan zich uit de voeten te maken. Velen vluchtten naar Koerdistan.

De ISIS-milities hadden, om de christenen van islamieten te kunnen onderscheiden, met spuitbussen een teken op hun huizen aangebracht. Het N-teken van Nasrani. Het Nasraniteken is al eeuwen bekend als een Syrisch kruisteken, dat verwijst naar de Nazarener, met andere woorden naar Jezus van Nazareth. De Arabische letter N is nu echter een discriminerend teken geworden voor een christen, een nazarener. Maar zoals dat wel vaker gaat met symbolen, ze kunnen ook weer tot geuzenteken worden. Talloze christenen in de wereld hebben de N als merkteken aanvaard en tooien er hun facebook-pagina’s mee, als protest tegen deze uitsluiting uitroeiing. Het is een wandaad die door niemand voor mogelijk werd gehouden en waar de wereld plotseling aan moet wennen, alsof ze wakker schrikt uit een droom, met beelden uit een verleden, die bekend voorkomen.

Niet alleen de christenen in deze streken worden bedreigd en verjaagd. Koerden en Sjiieten ondergaan hetzelfde lot. Op huizen wordt ook de R gekalkt en die staat dan voor ‘rwafidh’ ofwel ‘verwerpers’. Ondertussen is een groep van duizenden jezidi’s (een oud geloof dat engelen vereert en verbonden is met het zoroastrisme) vast komen te zitten op een berg, onderaan opgewacht door ISIS-strijders. Een absurde situatie, die de VS heeft doen besluiten voedseldroppings te gaan uitvoeren. Terwijl er vanuit de lucht stellingen van de ISIS zijn beschoten. Het lijkt mij momenteel het enig mogelijke antwoord op een groep heethoofden, die elk besef van redelijkheid en tolerantie ten opzichte van anderen hebben verloren. Politiek gezien kan er verder gepleit worden (zeker door de kerken) voor een ruim vluchtelingenbeleid in geval van dit soort culturele destructie en genocide. Ook de ISIS moet zich realiseren dat men voor de rechters van het Internationaal hof kan komen.

Wat men in Syrië en Irak aan het doen is staat gelijk met het vernietigen van een godsdienstige identiteit, die eeuwenlang in staat was een broos evenwicht te bewaren. Het gaat er niet alleen om dat er godsdienstige minderheden waren, zoals de Syrische christenen, maar om het feit dat men er in vrede samenwoonde. Letterlijk slaat men nu de kostbare overblijfsels van die geschiedenis aan stukken. Juist dat samenleven in deze streken was zo belangrijk, omdat het daar thuishoorde en niet een westerse waarde vertegenwoordigde. Tolerantie mag dan de naam hebben een westers exportproduct te zijn, het is het niet. En zeker niet in deze streken. Het bleek hier dat men al eeuwen verdraagzaamheid koesterde als een oude verworvenheid, die helaas onder deze druk definitief bezweken lijkt.

Een samenleving die uit diverse culturele en godsdienstige stromingen bestaat vraagt tolerantie en een inzicht in eigen betrekkelijkheid ten opzichte van anderen. Er is één waarde die hoger is dat het eigen geloof: het leven en het welzijn van een ander. Het is een waarde die in het Westen na veel strijd en met veel moeite is verkregen. Onze eigen geschiedenis heeft tijden van grote onverdraagzaamheid gekend en draagt die sporen nog altijd in zich. Maar op géén enkele manier mogen we op dit punt iets inleveren. Erasmus pleitte al voor verregaande vormen van verdraagzaamheid in een tijd van grote spanningen. Hij heeft gelijk gekregen. Het slechtste wat wij hier in het westen en in eigen land kunnen doen is dan ook: tornen aan het principe van tolerantie. Hoezeer ons hart momenteel ook uitgaat naar de vervolgde christenen daar, wij mogen ons ongenoegen niet botvieren op de moslims hier. Moslims en alle religieuze en culturele minderheden moeten dat weten: zij kunnen rekenen op een welwillende en verdraagzame houding. De dialoog is belangrijker dan het verschil. En ons land is meer gebaat bij een open verhouding dan bij een tegenstelling, die door radicalen waar ook ter wereld wordt geschapen. Het enige principe dat mag gelden is dit: ik verdraag u geheel, maar ik wijs uw onverdraagzaamheid af.

Ondertussen bidden wij voor onze christenvrienden en vindt de wereld hopelijk snel een nieuwe thuishaven voor hen.

Leen Bosgra

One thought on “Nasrani: bekeer of sterf

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s