Bed, bad en brood voor iedereen; de Conference of European Churches (CEC) in het gelijk gesteld.

Overal in Europa zwerven er mensen over straat die niet in een reguliere opvang terecht kunnen. Dat zijn vaak vreemdelingen die om een of andere reden geen ´verblijfstitel´ (meer) hebben. Mensen zonder papieren dus. Mensen die vaak  tegelijkertijd geen kant meer uitkunnen. Overal in Europa worden de kerken met deze problematiek geconfronteerd en er worden regelmatig vormen van minimale noodopvang opgezet. Onze kerk heeft daar ook ervaring mee. Overal is er dan het besef dat die noodhulp niet kan zonder te kijken naar de structurele oorzaken van de problemen.

Op 10 november jl. heeft het Europees Comité voor de Sociale Rechten (ECSR) de Conference of European Churches (CEC) in het gelijk gesteld bij zijn pleidooi voor recht op de meest basale voorzieningen voor ieder mens, ongeacht zijn of haar verblijfstatus. Onder het voorzitterschap van onze voormalige predikant van de PKB en voormalige voorzitter van de VPKB, Guy Liagre, heeft de CEC een klacht van Protestantse Kerk in Nederland (PKN) tegen haar staat aanhangig gemaakt bij het Europese Comité voor de Sociale Rechten. De kerk werd als serieuze partij erkend, omdat zij met grote regelmaat geconfronteerd werd met zeer schrijnende situaties, waarin zij feitelijk hulp bood. Individuele mensen, maar ook gezinnen met jonge kinderen klopten immers bij plaatselijke kerken aan, omdat zij in hun wanhoop niet meer wisten waar ze het anders zoeken moesten. In 2013 heeft de CEC dit probleem namens de PKN neergelegd bij het Comité voor de Sociale Rechten. Dat feit alleen al heeft voor de Belgische staat betekend dat men, anticiperend op een eventuele uitspraak, de regelingen voor jongeren die over straat zwerven, versoepelde. Vanaf dat moment heeft iedereen van onder de 18 jaar die in België verblijft en geen alternatieven heeft, ongeacht zijn of haar verblijfsstatus, altijd recht op opvang. De uitspraak van het Comité in de zaak die de CEC heeft aangespannen en die vooralsnog alleen Nederland betreft, zijn alle mensen beoogd die zonder enige voorziening in de samenleving verblijven, ongeacht hun leeftijd. Dat wil zeggen dat men vindt dat de overheid minimaal een bed, bad en brood moet bieden aan een ieder die nergens anders terecht kan. Dat zijn de basisvoorzieningen die men op humanitaire gronden ter beschikking moet stellen, vindt het Comité, en de staat moet dat doen omdat de menselijke waardigheid  in het geding is.

Het Europees Comité voor de Sociale Rechten heeft op zichzelf geen wetgevende bevoegdheid. Een uitspraak van het Comité wordt voorgelegd in de Raad van Europa waar aan de Europese ministers aanbevolen wordt om de uitspraak in hun eigen land in wetgeving om te zetten. Wat de wetgeving in Nederland betreft moet men nog even geduld hebben. De Nederlandse regering wacht waarschijnlijk de volgende vergadering van de Raad van Europa af, die in januari 2015 gehouden wordt, om te zien hoe de reactie van de Europese ministers in het algemeen is. De uitspraken van het Comité zijn ondertussen wel zo gezaghebbend dat ze in rechtbanken direct al een rol spelen.

Voor velen die kerkelijk betrokken zijn in Europa is deze uitspraak bijzonder hoopgevend. Vooralsnog omdat het een begin van een oplossing kan zijn voor de schrijnende maatschappelijke problemen waar wij als kerkleden regelmatig mee geconfronteerd worden. Opkomen voor mensen die helemaal aan de grond zitten, is een vertaling in onze tijd en context van de oproep, die wij horen in het hoopvolle bericht aangaande de mensheid van Jezus Christus. Wat dan ook hoopvol is, is dat de kerk (misschien na lange tijd weer) maatschappelijk relevant is en zich als stemgever van de minsten onder ons, mengt in debatten waar voor hen relevante beslissingen vallen.

Anne Kooi

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s